Taaldeur

Als kind ging ik één keer per week naar de bibliotheek in een dorp verderop. Daar haalde ik het maximale aantal mee te nemen boeken. Meestal was ik door de stapel heen voordat de week om was. Tegenwoordig lees ik nog steeds veel, maar op een heel andere manier. Ik lees om op de hoogte te blijven van het nieuws en van ontwikkelingen in mijn vakgebied, vaak digitaal. Voor mijn studie onderwijswetenschappen lees ik studieboeken en wetenschappelijke artikelen. Als ontspanning grijp ik nog wel eens naar een tijdschrift. Maar lezen zoals vroeger, een duik nemen in de andere wereld van een boek, dat blijft beperkt tot de vakanties.

Voor de zomervakantie zocht ik in de bibliotheek naar een paar geschikte boeken. Maar terwijl ik vroeger moeiteloos een stapel boeken uit de kast trok, merkte ik dat ik het nu lastig vond om te kiezen. Die paar boeken per jaar die ik voor de lol lees, mogen natuurlijk niet tegenvallen. Toen ik uiteindelijk met een bescheiden stapeltje boeken de deur uitliep, realiseerde ik me dat leerlingen óók vaak moeite hebben om een boek te kiezen. In dit blog beschrijf ik manieren om leerlingen hierbij te ondersteunen, gebaseerd op mijn eigen ervaring met het kiezen van vakantieboeken.

• Manier van presenteren: Om ruimte te besparen staan boeken vaak strak tegen elkaar in de boekenkast, waarbij alleen de ruggen zichtbaar zijn. Om titels te lezen moet je dan je hoofd scheefhouden, en vaak gaat een gedeelte ervan ook nog schuil achter een sticker. Op zoek naar het juiste boek werd mijn oog automatisch getrokken naar de boeken die op tafel lagen uitgestald. Het ziet er aantrekkelijker uit, en de illustratie op de voorkant geeft vaak ook informatie over het soort boek. In de klas of in de schoolbibliotheek kun je een deel van de boeken met de voorkant zichtbaar neerzetten. Als je de uitgestalde boeken regelmatig wisselt, blijft het interessant voor de leerlingen. Probeer daarbij steeds te zorgen voor variatie in niveau en genre, zodat er voor elke leerling iets interessants tussen zit.
• Aanbevelingen: Soms raadt iemand mij een boek aan tijdens een gesprek of ik lees ergens een positieve recensie. Als de aanbeveling komt van iemand met dezelfde boekensmaak, dan is dat voor mij een goede reden om dit boek op de wensenlijst te zetten. Van dit gegeven kan in de klas goed gebruik worden gemaakt, want de leerlingen kennen elkaar en hun interesses. Laat ze vertellen over hun favoriete boeken, of laat ze een recensie schrijven voor klasgenoten. Met dat laatste werk je meteen aan schrijfvaardigheid! Zelf kun je als leerkracht ook regelmatig een boek aanbevelen en er een klein stukje uit voorlezen om de leerlingen nieuwsgierig te maken. Ideeën hiervoor kun je onder meer vinden op de website https://leesbevorderingindeklas.nl/. Hier staan bijvoorbeeld tiplijsten, waar voor ieder ‘type’ lezer een lijst met boeken wordt aangeraden.
• Niet leuk? Ander boek! Eén van de boeken die ik mee had genomen op vakantie, wist mij niet te boeien. Ik bleek het genre verkeerd ingeschat te hebben. Natuurlijk heb ik dat boek niet tegen mijn zin uitgelezen! Het is belangrijk dat leerlingen bij een verkeerde keuze een ander boek mogen pakken. Ga in gesprek met de leerling: wat had je verwacht van het boek? En waardoor viel het tegen? Op deze manier leert een leerling nadenken over zijn eigen smaak, en op basis van de antwoorden kan je als leerkracht misschien ook wel een bepaald boek aanraden.

Op zoek naar meer ideeën en achtergrondinformatie? De publicatie ‘De doorgaande leeslijn’ van Stichting Lezen geeft een interessant overzicht van de leesontwikkeling van kinderen en jongeren, gebaseerd op wetenschappelijke inzichten. Een aanrader als je aan de slag wilt met leesbevordering!

Dit bericht is eerder geplaatst op LinkedIn, 14-09-2020