‘Juf, mogen we het spel spelen dat we bij de stage-juf hebben gedaan? Dat is veel leuker dan deze saaie tekst!’ vraagt Tirza. Drie meiden kijken me hoopvol aan. De afgelopen maanden heeft de stagiaire van mijn collega met ze gewerkt aan onder meer taal- en leesbegrip, verwoorden van hun gedachten en uitbreiden van hun woordenschat. Nu haar stageperiode afgelopen is, komen de meiden bij mij.
Natuurlijk ben ik nieuwsgierig welk spel ze bedoelen. Het blijkt te gaan om ‘rioolratten’ (Rioolratten, n.d.) van Level21, een spel om begrijpend lezen te oefenen. Dat past bij het leerdoel, dus ik schuif de tekst die ik had klaargelegd opzij en laat ze het spel pakken. Karin legt aan mij uit hoe het werkt, terwijl Julia en Tirza aanvullen. Dit is meteen een goede oefening voor het verwoorden. Rioolratten is een bordspel met vraagkaartjes. Tijdens het spel lezen we allerlei soorten teksten en beantwoorden de vragen erover. Het is gezellig en leerzaam. Toch mis ik iets.
Een belangrijke pijler voor begrijpend lezen is kennis (Houtveen & Van Steensel, 2022). Kennis over het onderwerp zorgt voor beter begrip van een tekst, en tegelijkertijd zorgt het lezen van teksten voor meer kennis en een grotere woordenschat bij het betreffende onderwerp. Omdat kennis en lezen elkaar op deze manier wederzijds versterken, is het zinvol om verschillende teksten binnen hetzelfde thema te lezen. Ik kies daarom graag voor teksten die aansluiten bij onderwerpen die in de klas worden behandeld.
Als ik de meiden een week later weer zie, beloof ik dat we het spel in de laatste week voor de zomervakantie nog een keer gaan spelen. Maar tot die tijd gaan we er ook mee aan de slag: we gaan zelf vraagkaartjes maken! Ik zorg voor teksten die aansluiten bij thema’s uit de klas. In wisselende tweetallen lezen de leerlingen een tekst en bedenken er enkele vragen bij. Er moet minimaal één vraag gaan over de betekenis van een woord en één vraag over de inhoud van de tekst. Op deze manier ontstaan er leuke gesprekken waarbij de teksten actief gelezen worden. Vanwege de wisselende tweetallen werk ik steeds met een andere leerling, dit geeft mij de mogelijkheid om extra aandacht te besteden aan de individuele leerdoelen.
Als we de laatste keer voor de vakantie het spel spelen met de zelfbedachte vragen, hebben de meiden de grootste lol. Ze lezen, ze lachen, ze helpen elkaar terwijl ze praten over de onderwerpen van de teksten. Julia, Karin en Tirza zijn het erover eens: dit was een geweldige afsluiting van de begeleiding!
Om herkenbaarheid te voorkomen zijn namen en details aangepast.
Bronnen
Houtveen, T., & Van Steensel, R. (Eds.). (2022). De zeven pijlers van onderwijs in begrijpend lezen. Stichting lezen. https://www.lezen.nl/publicatie/kennisbundel-de-zeven-pijlers-van-onderwijs-in-begrijpend-lezen-gepubliceerd/
Rioolratten. (n.d.). Level21. https://www.level21.be/portfolio/rioolratten/
Taaldeur 